विचार

  • कसले जोगाउने जातिय पहिचान ?

    जन्मकै आधारमा म समाजमा बाहुन भनेर कहलिएको छु । यसबाहेक मलाई बाहुन किन भनियो म आफैलाई थाहा छैन । तर सँस्कृति र कर्मका हिसाबले मेरो दैनिक कार्य समाजमा बाहुन भनेर चिनिएकाको नित्यकर्मभन्दा धेरै फरक छ । अर्थात्, बाहुन भन्नेवित्तिकै माछामासु नखाने, सँधैं धर्मकर्ममा लाग्ने, टुप्पी पाल्ने, धार्मिक ग्रन्थहरु पढ्ने र पण्डित्याई गर्ने भन्ने कर्म जुन समाजले बुझिरहेको छ, त्योभन्दा मेरो परिवेश निकै फरक छ । यहि कर्ममात्रै बुझेर मान्छेलाई बाहुन बनाइन्छ भने म बाहुन पटक्कै होइन । त्यससंगै अन्य जातजातीहरुलाई सदियौ...
  • जेठ चौध पछिका सात प्रश्नहरु !

    संविधानसभाले सर्बोच्च अदालतको आदेश बमोजिम निर्धारित अन्तिम मिति गत जेठ १४ निर्धारित गरेको र राजनैतिक दलहरुवीच संविधान लेखनमा सहमति जुट्न नसकेको अबस्थापछि संविधानसभाको अबसान भएको छ । चार बर्षको अबधिमा अरवौ रुपैंयाको उपलब्धिविहीन खर्च, १२२ वटा संविधानसभाका बैठकहरुको निरर्थकता, समय र जनशक्तिको नोक्सानीको कारण आम नेपाली र नेपालीको हित चाहने सहयोगी मित्रराष्ट तथा दातृ संघसंस्था समेतले गत जेठ १४ लाई दुर्भाग्यपूर्ण कालो दिनको रुपमा स्मरण गर्नुपर्ने भएको छ । यो दुर्घटनाका पछाडि को को जिम्मेवार छन् यो इत...
  • संविधानसभाको पतन संगै उदाउन लागेको नयाँ साम्राज्यवाद

    मानव चेतनाको ईतिहासमा एउटा ठुलो गल्ती भयो, अर्नेष्ट गेल्नरले एक ठाउँमा लेखेका छन् । सबै मिलेर जागृत होउ भन्ने सन्देश भगवानले वर्गको लागि भनेर पठाएका थिए, तर हुलाकीले झुक्किएर त्यो सन्देश जातिकहाँ पुर्‍याएछ । यसैकारण मानिशहरू वर्गीय आधारमा भन्दा पनि जातिय आधारमा संगठित हुन थालेछन् । भगवानको त्यहि गल्तीले गर्दा एकातिर नेपालको संविधानसभा बच्चा नपाई मर्‍यो भने अर्कोतिर देश तीन समूहमा बाँडियो : पहाडे हिन्दु, जनजाति र मधेशी । त्यसपछि माओवादी र मधेशीले भने जातिय पहिचानलाई नेपाली काँग्रेस र एमालेले स...
  • अराजक भिडमा जलेको नारायणगढ

    बुधबार विहान दश बजेतिर नारायणगढ पुग्दा शहिदचोकस्थित लक्ष्मीनारायण वस्त्रालय वरीपरी मान्छेको भीड थियो । भीड छिचोल्न नसकिएका कारण सवारी साधनलाई निर्वाधरुपमा सञ्चालन हुन समेत हम्मे हम्मे भयो । वरीपरी प्रहरीको उपस्थिति थियो । अधिकांश रमितेहरु कोहि घरका छतबाट त कोहि सडकमै बसेर रमिता हेरिरहेका थिए । होहल्लाका बीचमा भर्खरै नारायणगढ छिर्ने जो कोहिलाई यो रमिता के को भनेर छुट्याउन गाह्रो भयो । शहिदचोकमा के भएको हो र के हुँदैछ भन्ने कुरो भीडबाटै शुरु भएर भीडमै हराउँथ्यो । लक्ष्मीनारायण वस्त्रालयले राजस्...
  • जेठ चौधको कालो दिन र अधुरो सपना

    हालै संविधानसभाले संविधान लेख्न तोकिएको अन्तिम मिति गत जेठ १४ सम्म संविधान लेख्न नसकेकोले यसको स्वतः विघटन भएको छ । यो आम नेपालीकोलागि दुखदः कुरा हो । यसले नेपालीको संविधान पाउने अधिकारलाई तुषारापात गरेको छ । विभिन्न मुलुकमा भएका संविधान सभाका अभ्यासलाई हेर्दा जहाँ राष्ट्रिय चिन्तनमा एकरुपता र निस्वार्थता थियो त्यहाँ सरल, सहज र निश्चित समयावधिमा संविधान बनेको पाइन्छ तर संविधानभन्दा सत्ता र राजनैतिक स्वार्थलाई आफूअनुकुल तुल्याउने र संविधानलाई स्वार्थ पूर्तिको साधनको रुपमा जहाँ अभ्यास भयो त्यहा...
  • दोहोरो नागरिकताको औचित्य

    मुलुकमा राजनीतिक स्थिरता कायम हुन नसक्दा लोकतान्त्रिक स्थायित्वमा त असर परिरहेको छ नै साथै विकास, निर्माणका काममा समेत नकारात्मक असर परेको छ । राजनीतिक दल शान्ति प्रक्रिया र बिकास निर्माणमा तन, मन, धनले समर्पित हुनुपर्ने घडिमा उल्टै सत्ताकेन्द्रित प्रवृत्तिमा ढल्किएकाले स्थिति अत्यन्तै अन्योलपूर्ण बनेको छ । २०६२/६३ को जनान्दोलनले राजनीतिकरूपमा मुलुकलाई कहाँको कहाँ पुर्‍याएको स्थिति भए तापनि प्राप्त उपलब्धिको संरक्षण तथा बहुआयामिक उन्नतिका लागि मार्गप्रशस्त नभइसकेको तिक्ततापूर्णस्थिति हामीमाझ छ ।...
  • बधाई छ ६०१ जना, अनि वानेश्वर अगाडि रमिता देखाउने हामीहरुलाई !

    अर्बको सरकारी खर्च अनि चार बर्षको समय व्यर्थ संगै यो नाटकीय सरकारको औचित्य पनि समाप्त भएको छ | जंगल देखि नै आतंक फैलाएर सरकार अनि सडक आफै तताउने दोहोरो भूमिका संगै संघियताको नाममा जातजतिको राज्य बाड्दैं हिडेको अनि देशमा जातजति बीच द्वन्द्व सिर्जना गरेर जातीय सदभाब र सन्तुलनलाई बिचलित तुलाएको सबैलाई थाहा भएको कुरो हो । नेपाली ज़नातालाई सपना बांड्दै, कुरा गर्न खप्पिस अनि राजनीति नेताहरुलाई एकापसमा जुटाउन अनि रोटे पिंग जस्तै रिंगाउन सिपालु भएका माओबादीहरु विभिन्न क्रियाकलापले देखाउदै आएको छ ।नेपालल...
  • प्रतिवध्दतामै बित्यो चार वर्ष !

    संविधान निर्माणका सवालमा आफ्नै प्रतिवद्धता पूरा गर्न चुक्दै आएका ठूला राजनीतिक दलहरू संविधानका विवादित विषयमा सहमति जुटाउने प्रतिवद्धता पूरा गर्न फेरि एकपटक चुकेका छन् । जसरी पनि सहमति गर्ने र जेठ १४ भित्रै नयाँ संविधान जारी गर्ने प्रतिबद्धता दलका शीर्ष नेताहरूले पटक पटक व्यक्त गर्दै आएका हुन् । व्यवहारत संविधानसभाको म्याद सकिन २४ घण्टा बाँकी रहँदा पनि सहमति जुट्न सकेको छैन । पछिल्लो समय नयाँ वर्षको सुरुआतसँगै बैशाख पाँच भित्र संविधानका विवादित विषयमा सहमति जुटाउने प्रतिवद्धता नेताहरूले व...
  • हस्तक्षेप र स्वार्थको राजनीति

    अब संविधानसभाको म्याद केहि दिन मात्र बाँकी छ । तर संविधानका विवादित विषयका चाङ घटेका छैनन् । संविधानसभाका ११७ विवादित विषयमा न त सहमति हुन सकेको छ न त बहुमत–अल्पमतका आधारमा निर्णय नै गर्न प्रमुख शक्ति तयार भएका छन् । प्रमुख दलका नेताहरू दिनुहुं बैठक बसिरहेका छन् तर सहमति हुन सकेको छैन । नेताहरू आ–आफ्ना दलीय अडानबाट माथि उठेर राष्ट्रिय स्वार्थमा केन्द्रीत हुन सकेका छैनन् । जातीय सद्भाव भड्काउने, कुनै जाति विशेषलाई मात्रै अग्राधिकार दिने, एउटै राज्यमा कोही विशेषाधिकार सम्पन्न हुने र कोहि चाहि श...
  • विदेशीभूमि वेल्जियममा मेरो राजनीतिक प्रवेश र स्थान‏

    ‏हामी सवैलाई थाहा भएकै हुनुपर्छ नेपालवाट अहिले हरेक दिन १३०० नेपालीहरू अवसरको खोजीमा विदेशको भूमीमा प्रस्थान गरिरहेका छन । नेपाल सरकारको नीति नै युवाहरूलाइ कसरी वैदेशिक रोजगारमा आकर्षित गराउन सकिन्छ भन्ने नीति छ। रोजगारको सिलसिलामा विदेशीने यो १३ सयको लाईनमा अध्ययन गर्न जाने, तालिम, गोष्ठिमा सहभागी हुने र विभिन्न वहानामा युरोप र अमेरिका छिर्ने नेपालीहरूको संख्या समावेश भएको हुदैन र छैन तसर्थ यो संख्या झनै अत्यासलाग्दो छ । यसरी विदेशीका नेपालीहरू युरोप र अमेरिकामा त्यहांको स्थायी वसोवासका लागि अन...
© २०१६ सर्वाधिकार समुद्रपारिमा सुरक्षित