विचार

  • संशोधन प्रस्तावले पैदा गरेको तरंग

    नेपालको राष्ट्रिय राजनीतिको रंगमञ्चमा फेरि आन्दोलनको दुन्दुभी बज्न थालेको छ । देशको जिम्मेवार प्रतिपक्ष सडकमा पोखिएको छ । आन्दोलनको दुन्दुभी आगजनी, तोडफोड, बन्दको चित्कार बोकेर कुदेको छ । आन्दोलनभित्र छिरेका जण्ड, उद्दण्ड व्यक्तिहरू रमाएका छन् । भैरहवामा व्यापारीमाथि गोली प्रहार भयो । केही समयदेखि शान्तिले सास फेर्दै गरेको देशमा फेरि बिभिन्न बहानामा आन्दोलनको आगो झोस्दै हिँडेको छ एमाले । सत्ताबाट बाहिरिनु परेको पीडाले बिछट्टै छटपटिएको एमालेले आन्दोलनको अवसर ढुकेर बसेको थियो । संविधान संशोधनको प्...
  • हिमालको काखमा तेस्रो धाम

    ऐतिहासिक, पुरातात्विक, साँस्कृति सम्पदा, प्राकृतिक स्रोत साधन एवं पर्यटकीय क्षेत्र, सिंजा राज्यको शीलकालिन राजधानी, नेपाली भाषाको पहिलो शिलालेख पञ्चकोशी तिर्थस्थल, ३२ वटा जात/जातिको उद्गम स्थल, सयौं वर्षदेखि पानी माथि निरन्तर बलिरहेको ज्वाला, पुराना लिपि देवल, खम्वहरु, दश हजार मेगावाट विद्युत उत्पाद हुने नदी, बाईसे र चौविसे राज्य मध्ये दुईवटा राज्य, काठमाडौं, लुम्विनी पछि दैलेख जिल्ला नेपाल कै ‘तेस्रो धाम’मा पर्ने गर्दछ । यहाँका वर्षौदेखि माटो मुनि दविहेर रहेका दुर्लभ महत्वका पुराना र प्राकृत...
  • गल्कोट समाज जापानको सांगीतिक कार्यक्रम किन र के का लागि ?

    जापान जस्तो बिकसित तथा ब्यस्त मुलुक जहाँ ६० हजार नेपालीहरु रहेका छन्, हाम्रो जस्तो देश जहाँबाट दैनिक हजारौ युवाहरु खाडी मुलुकमा रोजगारका लागि जाने गर्दछन । यो मानेमा जापान आउनेहरु आफैमा भाग्यशाली ठान्नु तथा अरुको नजरमा त्यो लाग्नु स्वभाविक हो । जापान गएर टन्न धन कमाएर आफ्नो सुन्दर भविष्य कोर्ने सपना बोकेर आएका नेपालीहरु जापानमा ६० हजार भन्दा बढी भैसकेका छन् । जो जापानमा बिभिन्न कोणबाट स्थापित भएका छन् । ब्यबसायमा अग्रस्थान हासिल गर्नेहरु संगै शिक्षा क्षेत्रमा संगै अध्ययन र रोजगारीमा रहेका छन् । ...
  • गर्भैदेखि सुरु हुन्छ महिला हिंसा

    रोल्पा – पितृ सत्तात्मक सोच र चिन्तनमा जेलिएको नेपालीे समाजमा गर्भदेखि नै महिला हिंसा हुने गरेको सरोकार राख्ने संस्थाहरुले बताएका छन् । देशकै परिवेश हेर्ने हो भने पनि राष्ट्रपति, सभामुख र प्रधानन्यायाधीस जस्ता गरिमामय पदहरुमा महिलाले नेतृत्व गरिराखेको अवस्था छ । तर पनि गाउँ समाजमा अझै पनि छोरा र छोरीका बीचको विभेद अन्त हुन सकेको छैन । जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय रोल्पाका प्रमुख डा। भवानीप्रसाद शर्माका अनुसार कुनै कुनै समुदाय वा परिवारमा अझै पनि छोरीलाई भन्दा छोरालाई बढी महत्व दिने गरिएको पाइन्छ...
  • “परिवर्तन हुनुपर्छ शिक्षानीति”  

    हिजो एकजना विद्यार्थीसंग मैले गंगेश उपाध्याय को हुन् भनेर सोधें तर जवाफ दिन सकेनन् । सुकरात को हुन् भनेर सोध्न भ्याएको थिइन कि जवाफ आयो - ग्रीकेली दार्शनिक हुन् । पुन: मैले सोधें - भाष्कर भट्ट को हुन् ? कसैबाट जवाफ आएन तर न्यूटन को हुन् भनेर सोध्दा धेरैको हात ठडियो । हाम्रो दूर्भाग्य यही लुकेको छ । हाम्रो शिक्षानीतिमा यो भन्दा ठूलो दुर्भाग्य केही छैन । हाम्रो शिक्षाले हामीलाई आफ्नो मौलिकता बाहेक सबै कुरा बुझाएको छ । हाम्रो शिक्षा नीतिमा "रेडीमेड" को रोग लागेको छ । जुनसुकै कुरा पश्चिमाहरूले बोले,...
  • क्रान्तिकारी युगपुरुष : फिडेल क्याष्ट्रोलाई किन सम्झने ?

    बिसौं शताब्दीको उत्तराद्र्धदेखि बिश्व राजनीतिक रंगमञ्चमा प्रभावकारी रुपमा छाएका क्रान्तिकारी नेता कमरेड फिडेल क्याष्ट्रोको निधन वास्तवमा एक युगको अन्त्य हो । आफु राजनीतिकरुपमा सक्रिय रहेको त्यो कालखण्डभरी एकजना महाकाय ब्यक्तित्वले बिश्व महत्वका सबै बिषयहरुका बीच तीब्र गतिमा कदम अघि बढाउँदै हिडेको देखिन्थ्यो । यस प्रकृयामा क्याष्ट्रोले एकछिन पनि एकजना क्रान्तिकारी कम्युनिष्टको नाताले मानबताको पूर्ण मुक्ति र स्वतन्त्रताका लागि काम गर्ने लक्षलाई आफ्नो आँखाबाट पटक्कै ओझेल हुन दिएनन् । हुन त अब ...
  • विद्यार्थी, विद्यार्थीको सेमिनारमा जाने कि नेताको कार्यक्रममा ?

    जापानमा कुकको समस्या जति छन् विद्यार्थीको समस्या पनि त्यतिकै छन् । कुक र विद्यार्थीको मात्र होइन, साहुजीको पनि समस्या उत्तिकै छन, डिपेन्टेन्टहरूको पनि समस्या उत्तिकै छन् । साेही अनुरूप हरेकले आ–आफ्नो ठाउँमा समस्याहरु भोग्दैछन् । त्यसैले त म भन्छु-'जिन्दगी भोगाईहरुको थुप्रो हो' । मानिस, समय र ठाउँ अनुसार भोगाई फरक–फरक होलान तर भोगाईहरुमा समस्या मिश्रित हुन्छन नै । केही समय अगाडिको आँकडा अनुसार जापानमा नेपालीहरुको संख्या करीव ६५ हजार नाघिसकेको छ अनि त्यसमा विद्यार्थीहरुको संख्या करीव २० हजार बढी छ...
  • क्याष्ट्रोको निधन पछि कसरी अघि बढ्ला क्यूबा ?

    बिश्व चर्चित क्यूबाली क्रान्तिका महानायक क्रान्तिकारी राजनेता फिडेल क्यास्ट्रोको जन्म १३ अगस्ट १९२६ मा भएको थियो । यही २६ नोभेम्बर २०१६ का दिन उनको देहबसान भयो । वास्तवमा उनी क्यूबाली क्रान्तिका अग्रज नेता र प्रमुख प्रणेता थिए । उनी १९५९ को फेब्रुअरीदेखि १९७६ को डिसेम्बरसम्म क्यूबाको प्रधानमन्त्री र त्यसपछि क्यूबाको राष्ट्रपति रहे । उनले २००८ मा स्वेच्छाले पदत्याग गरे । उनी बाचुञ्जेल क्यूबाको कम्युनिस्ट पार्टीको प्रथम नेता रहेका थिए । क्यास्ट्रोलाई विश्वमा अमेरिकी साम्राज्यवाद विरोधी एक सशक्...
  • यात्रा अनुभूतिः प्रसंग पश्चिम यात्राको

    परिचित व्यक्तिहरूसँग यात्रा गर्न म निकै रुचाउँछु । त्यो भन्दा बढी म अपरिचित सितको यात्रामा रमाँउछु । र त बढिजोसो दसैँ–तिहारमा एक्लै घर पुगेँ अनि फर्किएँ । यस वर्षको दसैँमा पनि एक्लै घर जाने योजना बनेको थियो मेरो । तर, काठमाडौँदेखि महेन्द्रनगरसम्म भने भाईहरुसित यात्रा गर्न पाएँ । हुन त एक्लै भारतको टनकपुरसम्म गई धनपैसा कमाएर घर जिल्ला बाजुरासम्म पुर्‍याउने मेरा पैदलयात्री पुर्खाहरुका अगाडी काडमाडौँबाट २ दिनको बस यात्रा र २ दिन पैदल हिड्नु निकै झिनो कुरा हो । काठमाडौँ देखिकै जामका कारण कुरिनटार ...
  • जापानको साथीलाई खुल्ला पत्र

    प्रिय साथी रबिन ! हरियो पासपोर्टले यो दुर देशमा जुराईदिएको हाम्रो निकटको मित्रता र आत्मीयतालाई सायद भविष्यका हाम्रा छु्ट्टा-छुट्टै गन्तव्यहरुले पनि छुटाउन र हामीलाई दुर पार्न पक्कै सक्दैनन् । रबिन केही दिन अघि तपाईको निमन्त्रणालाई स्वीकार गर्दै तपाईको कुटी (रबिन निवास) मा बसेको अघिल्लो साहित्यिक बसाईको मीठो सम्झना मनभरी संगालेर ती बसाईहरुमा रबिनमा मैले भेटाएको सामाजिक चिन्तन र सक्रियताले म नतमस्तक छु । साथी रबिन ! आज फेरि मैले समुद्रपारि डट कम मार्फत अर्को भेंटको निमन्त्रणा स्वरुप तपाइँलाई...
© २०१६ सर्वाधिकार समुद्रपारिमा सुरक्षित