विचार

  • हरेक घरमा धारो, हरेक गाउँ सिंचाइ सुनिश्चत नहुँदा सम्म पानी अभियानकर्ता घर नजाने

    पानी अभियान कर्ता मित्र लाल पार्देले पानीले तड्पिएको गाउँ लक्ष्मीपुर गाविस सुनपुर दाङको ८०० परिवारको लागि जब सम्म पानी अभियानको नारा सफल हुने सुनिश्चित हुँदैन तब सम्म घर नै न आउने गरी नारा सफल पार्न पानी तपस्यामा लागेको जानकारी दिनुभएको छ । पानी अभियानको नारा सफल होस् भन्ने चाहना व्यक्त गर्दै हाल सम्म विभिन्न व्यक्तिहरुबाट झन्डै २७ लाख प्रतिवद्दता आई पुगेको पनि जानकारी दिनुभयो । उहाँ पानी अभियान सम्बन्धी कसम खाँदै लेख्नुहुन्छ “ अब एक महिनापछि पानी अभियान एक वर्ष पुग्दैछ । यो अवधिमा कसै...
  • थारु समुदायमा छायो ‘माघी’ को रौनक कतै हर्ष, कतै बिलौना

    माघ लहइली सुरिक सिकार खइली रे हाँ  सखी अई हो माघ के पिली गुरी गुरी जाँर  सकिरी गलियावामा लगल बजरिया रे हाँ  सखी अई हो लानी दे हो भाटु नथिया बजार सालिक नथिया भै ल रे महान्...’ यो गीत अहिले थारु समुदायका घरआँगन अनि बस्तीमा गुञ्जायनमान भएको छ । वर्षभरिको दुःख, पीडा बिर्संदै आपसमा मिलेर गीत गाउँदै, नाच्दै आफ्नो गाउँघर सिँगार्नेदेखि पारिवारिक मिलनको उत्साह र उमङ्गले नेपालका आदिवासी थारु समुदायका गाउँबस्तीमा अहिले बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धालाई माघी पर्वको रौनकले छोपेको छ । पुस २९ गतेबाट सुर...
  • जापानमा मैले देखेको कुरा के नेपालमा सम्भव छैन र ?

    धेरै पहिला देखि लेख्न मन लागेको थियो । तर भने जस्तो सजिलो हुदैन रहेछ लेख्नलाई । अब त लेख्नै परयो भनेर कोशिश गर्दैछु । हाल म जापानमा छु । त्यसैले यहाँ मैले जे देखें, त्यो नेपालमा पनि संभव हुन्छ होला जस्तो लाग्छ । जापान विश्वमा कहलिएका विकसित देशहरूमध्ये एक हो । यहाँको रहन-सहन, भाषा संस्कृति, अाफ्नो देशप्रतिको अाम नागरिकको सोच लगायतका कुराहरू अन्य देशका भन्दा केही फरक लाग्छ । ध्वस्त भएको यो देश यहाँका बासिन्दाहरूको सोचाई कै कारणले अहिले उच्च स्थानमा पुग्न सफल भएको हो । जति आधुनिकीकरणले विकसित छ य...
  • अबुझ मन, नयाँ वर्ष र शुभकामना

    ‘भनेजस्तो नहुँदा खेरी, निदाउनै सक्दिन रातभरी’–सायद कहिंकतै तपाइँले गीतको यो एक टुक्का सुन्नुभएको हुनुपर्छ । लाग्नसक्छ आखिर गीत न हो, जे बनाए त्यही हुन्छ । अहँ ! तर त्यसो होइन । मानिसले आफ्नो चाहना र मनको भावना छन्दप्रवाह शैलीमा व्यक्त गर्ने वाणी हो गीत । ‘आउनु माया जाउँ उँधै उधै, कहिले रुँदै कहिले मन बुझाउँदै’–अनगिन्ति समस्याहरूको जालोमा जेलिएपछि त्यसबाट मुक्ति पाउन भावनात्मक रूपमा मनभित्र छचल्किएका मनोवादहरूको स्खलन हो गीत । सर्जकले मनभित्र मडारिएको कालो बादल हटाउन या त मनभित्रै उठेका काल्पनिक...
  • किन मारिन्छन् पत्रकार ?

    भनिन्छ ‘पत्रकारिताको क्षणलाई नियाल्दै जादा काब्य बन्न सक्छ । हिजोको बर्तमान आजको इतिहास, आजको बर्तमान भोलिको कालखण्ड हो । त्यसैले पत्रकार भनेको राज्यको चौथो अंग हो ।’ स्वतन्त्र भएर कलम चलाउन पाउनु पत्रकारको पहिचान हो । कुनै पनि विषयमा पत्रकारले कलम चलाउनु पर्दा, त्यस वेला कलमको मसी रगत भन्दा शुद्ध भएको ठान्नुपर्दछ । पत्रकारले आफ्नो अगाडी जे देख्छ, सधै त्यहि लेख्छ । पत्रकारलाई कसैले यो वा त्यो लेख भनेर सिकाउनुपदैन र आवश्यक पनि छैन । जसलाई सुझावको खाँचो छ, त्यसैलाई सुझाव दिदाँ उपयुक्त हुन्छ । ...
  • संशोधन प्रस्तावले पैदा गरेको तरंग

    नेपालको राष्ट्रिय राजनीतिको रंगमञ्चमा फेरि आन्दोलनको दुन्दुभी बज्न थालेको छ । देशको जिम्मेवार प्रतिपक्ष सडकमा पोखिएको छ । आन्दोलनको दुन्दुभी आगजनी, तोडफोड, बन्दको चित्कार बोकेर कुदेको छ । आन्दोलनभित्र छिरेका जण्ड, उद्दण्ड व्यक्तिहरू रमाएका छन् । भैरहवामा व्यापारीमाथि गोली प्रहार भयो । केही समयदेखि शान्तिले सास फेर्दै गरेको देशमा फेरि बिभिन्न बहानामा आन्दोलनको आगो झोस्दै हिँडेको छ एमाले । सत्ताबाट बाहिरिनु परेको पीडाले बिछट्टै छटपटिएको एमालेले आन्दोलनको अवसर ढुकेर बसेको थियो । संविधान संशोधनको प्...
  • हिमालको काखमा तेस्रो धाम

    ऐतिहासिक, पुरातात्विक, साँस्कृति सम्पदा, प्राकृतिक स्रोत साधन एवं पर्यटकीय क्षेत्र, सिंजा राज्यको शीलकालिन राजधानी, नेपाली भाषाको पहिलो शिलालेख पञ्चकोशी तिर्थस्थल, ३२ वटा जात/जातिको उद्गम स्थल, सयौं वर्षदेखि पानी माथि निरन्तर बलिरहेको ज्वाला, पुराना लिपि देवल, खम्वहरु, दश हजार मेगावाट विद्युत उत्पाद हुने नदी, बाईसे र चौविसे राज्य मध्ये दुईवटा राज्य, काठमाडौं, लुम्विनी पछि दैलेख जिल्ला नेपाल कै ‘तेस्रो धाम’मा पर्ने गर्दछ । यहाँका वर्षौदेखि माटो मुनि दविहेर रहेका दुर्लभ महत्वका पुराना र प्राकृत...
  • गल्कोट समाज जापानको सांगीतिक कार्यक्रम किन र के का लागि ?

    जापान जस्तो बिकसित तथा ब्यस्त मुलुक जहाँ ६० हजार नेपालीहरु रहेका छन्, हाम्रो जस्तो देश जहाँबाट दैनिक हजारौ युवाहरु खाडी मुलुकमा रोजगारका लागि जाने गर्दछन । यो मानेमा जापान आउनेहरु आफैमा भाग्यशाली ठान्नु तथा अरुको नजरमा त्यो लाग्नु स्वभाविक हो । जापान गएर टन्न धन कमाएर आफ्नो सुन्दर भविष्य कोर्ने सपना बोकेर आएका नेपालीहरु जापानमा ६० हजार भन्दा बढी भैसकेका छन् । जो जापानमा बिभिन्न कोणबाट स्थापित भएका छन् । ब्यबसायमा अग्रस्थान हासिल गर्नेहरु संगै शिक्षा क्षेत्रमा संगै अध्ययन र रोजगारीमा रहेका छन् । ...
  • गर्भैदेखि सुरु हुन्छ महिला हिंसा

    रोल्पा – पितृ सत्तात्मक सोच र चिन्तनमा जेलिएको नेपालीे समाजमा गर्भदेखि नै महिला हिंसा हुने गरेको सरोकार राख्ने संस्थाहरुले बताएका छन् । देशकै परिवेश हेर्ने हो भने पनि राष्ट्रपति, सभामुख र प्रधानन्यायाधीस जस्ता गरिमामय पदहरुमा महिलाले नेतृत्व गरिराखेको अवस्था छ । तर पनि गाउँ समाजमा अझै पनि छोरा र छोरीका बीचको विभेद अन्त हुन सकेको छैन । जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय रोल्पाका प्रमुख डा। भवानीप्रसाद शर्माका अनुसार कुनै कुनै समुदाय वा परिवारमा अझै पनि छोरीलाई भन्दा छोरालाई बढी महत्व दिने गरिएको पाइन्छ...
  • “परिवर्तन हुनुपर्छ शिक्षानीति”  

    हिजो एकजना विद्यार्थीसंग मैले गंगेश उपाध्याय को हुन् भनेर सोधें तर जवाफ दिन सकेनन् । सुकरात को हुन् भनेर सोध्न भ्याएको थिइन कि जवाफ आयो - ग्रीकेली दार्शनिक हुन् । पुन: मैले सोधें - भाष्कर भट्ट को हुन् ? कसैबाट जवाफ आएन तर न्यूटन को हुन् भनेर सोध्दा धेरैको हात ठडियो । हाम्रो दूर्भाग्य यही लुकेको छ । हाम्रो शिक्षानीतिमा यो भन्दा ठूलो दुर्भाग्य केही छैन । हाम्रो शिक्षाले हामीलाई आफ्नो मौलिकता बाहेक सबै कुरा बुझाएको छ । हाम्रो शिक्षा नीतिमा "रेडीमेड" को रोग लागेको छ । जुनसुकै कुरा पश्चिमाहरूले बोले,...
© २०१६ सर्वाधिकार समुद्रपारिमा सुरक्षित